تبلیغات
کانون وکلای جوان ایران - ماهیت فقهی سپرده طلای بانك صادرات چیست؟
دوشنبه 10 مرداد 1390

ماهیت فقهی سپرده طلای بانك صادرات چیست؟

   نوشته شده توسط: داود محمدی فر    

سپرده طلای بانك صادرات كه این روزها باعث سرازیر شدن سیل منابع به شعب این بانك شده باعث بروز برخی بحث‌ها درباره ماهیت فقهی آن شده است كه این موضوع با استفتائات مراجع تقلید درباره ماهیت این سپرده‌ها وارد مرجله جدید شده است.

به گزارش خبرنگار بانك و بیمه خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در حساب سپرده طلای بانك صادرات، مشتریان می‌توانند با پرداخت معادل ریالی، مبلغ ارزی هر گرم طلا و خرید حداقل پنج گرم طلای ۲۴ عیار، حساب جاری ارزی بر پایه طلا افتتاح كنند...

سپرده طلای بانك صادرات كه این روزها باعث سرازیر شدن سیل منابع به شعب این بانك شده باعث بروز برخی بحث‌ها درباره ماهیت فقهی آن شده است كه این موضوع با استفتائات مراجع تقلید درباره ماهیت این سپرده‌ها وارد مرجله جدید شده است.

به گزارش خبرنگار بانك و بیمه خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در حساب سپرده طلای بانك صادرات، مشتریان می‌توانند با پرداخت معادل ریالی، مبلغ ارزی هر گرم طلا و خرید حداقل پنج گرم طلای ۲۴ عیار، حساب جاری ارزی بر پایه طلا افتتاح كنند.

در این حساب برای افتتاح‌كننده، یك گواهی رسید حساب سپرده طلا (غیرقابل نقل و انتقال) صادر می‌شود و چنانچه صاحب حساب در كمتر از دوماه از زمان افتتاح حساب، درخواست استرداد وجه حساب خود را كند، معادل ریالی ارز مندرج در برگ گواهی رسید (به ماخذ روز) به وی پرداخت خواهد شد اما بعد از سررسید دو ماهه، همه مشتریان می‌توانند درهر زمان كه مایل باشند نسبت به دریافت سپرده خود براساس ارزش روز فروش طلا اقدام كنند و مشتریان باید حداكثر ظرف مدت شش ماه پس از تاریخ افتتاح حساب، تمایل خود را نسبت به تمدید یا عدم تمدید سپرده، به بانك اعلام كنند.

در این نوع سپرده گذاری كه محدودیتی برای اشخاص حقیقی و حقوقی قائل نیست، نیاز به خرید فیزیكی طلا وجود ندارد، بنابراین هزینه‌های ساخت و كارمزدهای مختلف برای خرید طلا از بین می‌رود.

اما از مدتی پیش برخی شائبه‌ها نسبت به این نوع سپرده‌ها مطرح شد كه ماهیت فقهی آن را زیر سوال می‌برد اما هیچ كدام آن قدر جدی نبوده تا بتواند این طرح بانك صادرات را متوقف كند.

آیت‌اله سیستانی در پاسخ به سوالی كه در آن این پیش‌فرض مطرح شده كه ''معامله روی كاغذ انجام می‌شود. كاغذی به عنوان رسید طلا به مشتری داده می‌شود، عددی به عنوان وزن طلای صوری خریداری شده روی كاغذ نوشته می‌شود و اگر مشتری طلا را مطالبه كند، بانك آن طلا را اصلا ندارد كه به او بدهد'' پاسخ داده‌اند: «این كار صحیح نیست ولى اگر از بانك در مقابل پولى كه می‌دهد طلا بخرد كه هر وقت بخواهد بتواند از بانك طلا تحویل بگیرد و انشاء خرید و فروش طلا صورى نباشد و بانك طبق توافق با مشترى هر وقت كه مشترى خواست پول طلا را و نه بیشتر از آن از بانك بگیرد این قرارداد بلامانع خواهد بود.»

این در حالی است كه بانك صادرات در توضیحی كه در این باره منتشر شده تاكید كرد كه ''قرارداد بیع با مشتری منعقد و مشتری نیز پولی را بابت خرید طلا درآینده (حداكثر شش ماه) به بانك پرداخت می‌كند و در هر زمان كه تمایل داشته باشد (قبل از پایان قرارداد) می‌تواند علاوه بر دریافت پول طلا به نرخ روز بانك مركزی، با پرداخت هزینه‌هایی مانند مالیات بر ارزش افزوده و موارد دیگر فیزیك طلا را نیز از بانك صادرات مطالبه كند.'' بنابراین بانك صادرات تعهد كرده مطابق نظر آیت‌الله سیستانی هر وقت كه مشتری بخواهد، طلا هم در اخیار او قرار بدهد.

چند روز پیش هم سیدمحمد جهرمی ـ مدیرعامل بانك صادرات ـ به هشتمین جلسه شورای فقهی بانكداری اسلامی بانك مركزی فراخوانده شد تا ابتكارش در زمینه سپرده طلا مورد بررسی فقهی و شرعی قرار بگیرد.

شورای فقهی بانك مركزی هم پس از انجام سه توصیه ادامه این نوع سپرده‌پذیری را بلامانع دانسته بود.

در واقع به شرط اینكه بانك صادرات برای اجتناب از شائبه غرری بودن حساب؛ نسبت به اعلام اینكه ریسك این حساب به عهده سپرده‌گذاران است اقدام كند، همچنین مبنای قرارداد این سپرده‌ها بر اساس عقد بیع باشد و با توجه به موارد فوق نسبت به بازنگری در متن قرارداد اقدام كند می‌تواند به سپرده‌گیری طلا ادامه بدهد.

بانك صادرات در اطلاعیه خود در این باره تاكید كرده كه ''سپرده طلا بانك صادرات ایران دقیقا مطابق فرمایشات مراجع عظام تقلید بالاخص حضرت آیت‌اله العظمی سیستانی (مدظله‌العالی) عمل می‌كند كه بر اساس استناد به نظر شورای فقهی بانك مركزی جمهوری اسلامی است.''

به نظر می‌رسد شائبه‌ها درباره سپرده طلا برطرف شده و بانك صادرات به سپرده‌گیری در این زمینه ادامه می‌دهد.


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر